Atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego ASC w cytologii – odpowiada Lek. Tomasz Budlewski Co oznacza wynik cytologii 26-latki? – odpowiada Lek. Tomasz Budlewski Co oznacza wynik cytologii 36-letniej kobiety? – odpowiada Lek. Aleksandra Witkowska Witam! Cieszę się, że trafiłam na Państwa stronę!:) Moja historia pokręcona z braku wiedzy:( We wrześniu2008 miałam robioną cytologię.Doktor mówił, że mam nadżerkę. stwierdzono: że Komórki nabłonka płaskiego są nieprawidłowe (ASC) - nieokreślonego znaczenia ASC-US, wg Papanicolaou grupę 3 cechy infekcji wirusowej. Otrzymałam wynik cytolog. Stwierdzono obecność nieprawidłowych komórek nabłonkowych (ASC).Komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego dojrzewają prawidłowo i wśród nich widoczne są nieprawidłowe komórki z cechami infekcji HPV ( nie można wykluczyć CIN1). Prawidłowa flora bakteryina. Niewielki odczyn zapalny. Study with Quizlet and memorize flashcards containing terms like zwyrodnienie wodniczkowe nabłonka wielowarstwowego płaskiego, stłuszczenie wątroby, martwica skrzepowa śledziony/zadawniony zawał and more. Atypowe nabłonki w moczu, o nieregularnej budowie, mogą wskazywać na obecność procesu nowotworowego. Rak pęcherza : rak z nabłonka przejściowego, rak z nabłonka płaskiego, z nabłonka gruczołowego oraz mięsak, objawia się obecnością nabłonków atypowych i krwi w moczu , często bez dolegliwości bólowych. Cytologia - interpretacja badania według Papanicolau. Obecnie wynik badania cytologicznego interpretowany jest w oparciu o 5 grup: Grupa I - charakteryzuje się prawidłowymi komórkami powierzchownej warstwy nabłonka wielowarstwowego płaskiego tarczy szyjki macicy. . Badanie cytologiczne Wprowadzona przez Georgiosa Papanicolaou pięciostopniowa klasyfikacja rozmazów cytologicznych przez dziesięciolecia służyła jako ważne narzędzie w diagnostyce zmian przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy. Jednakże wraz z rozwojem badań na temat procesu karcinogenezy zachodzącego w obrębie szyjki macicy okazało się, że nie w pełni odzwierciedla ona potrzeby kliniczne. W związku z ograniczeniami tej klasyfikacji pojawiały się próby jej modyfikacji. W 1988 roku Narodowy Instytut Raka w Bethesdzie w USA wprowadził nowy podział obrazów cytologicznych (The Bethesda System – TBS) uwzględniający etiologię procesu karcinogenezy w obrębie szyjki macicy. W klasyfikacji tej zmiany przedrakowe podzielono na dwie grupy – zmiany śródnabłonkowe małego stopnia i zmiany śródnabłonkowe dużego stopnia. Modyfikacja tego podziału z 2001 roku wyodrębnia atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego o nieokreślonym znaczeniu (atypical squamous cells of undetermined significance-ASC-US, stanowiące grupę nieprawidłowych komórek nabłonka, których nie można jeszcze określić komórkami dysplastycznymi. Wyszczególniono też grupę atypowych komórek płaskonabłonkowych, w przypadku których nie można wykluczyć zmian śródnabłonkowych dużego stopnia (atypical squamous cells – cannot exclude HGSIL – ASC-H). Jest to grupa komórek która w klasyfikacji Papanicolaou znajdowała się w II grupie, a więc wynik ten uznawano za onkologicznie niepodejrzany. Obecnie uważa się, że pacjentki z takimi zmianami powinny podlegać ścisłej obserwacji. Zmiany śródnabłonkowe małego stopnia w obrębie nabłonka wielowarstwowego płaskiego (Low grade squamous intraepithelial lesion-LGSIL) obejmują zmiany morfologiczne typowe dla zakażenia HPV oraz zmiany charakterystyczne dla dysplazji małego stopnia. Kolejna grupa to zmiany śródnabłonkowe nabłonka wielowarstwowego płaskiego dużego stopnia (High grade squamous intraepithelial lesion-HGSIL), obejmuje ona zmiany charakterystyczne dla dysplazji średniego i dużego stopnia oraz raka in situ. Autorzy tego podziału dopuszczają dla celów klinicznych wyodrębnienie z tych grup zmian charakterystycznych dla poszczególnych stopni dysplazji czy raka insitu, chociaż jest to ocena cytologiczna komórek i ścisła klasyfikacja może być utrudniona. W podziale tym uwzględniono również osobną grupę dla zmian o najwyższym zaawansowaniu procesu karcinogenezy w obrębie nabłonka wielowarstwowego płaskiego, tj. raka płaskonabłonkowego. W omawianej klasyfikacji obrazów cytologicznych komórek gruczołowych wyodrębniono grupę atypowych komórek gruczołowych o nieokreślonym znaczeniu (atypical glandular cells not otherwise specified – AGC-NOS) oraz atypowych komórek gruczołowych prawdopodobnie nowotworowych (atypical glandular cells, suspicious for AIS or cancer AGC-neoplastic). Zaleca się określenie o ile to jest możliwe, czy nieprawidłowe komórki gruczołowe pochodzą z kanału szyjki macicy (endocerwikalne) czy z jamy macicy (endometrialne). W populacji ogólnej 84–96% rozmazów cytologicznych to prawidłowe obrazy cytologiczne. W 4–16% rozmazów przesiewowych to atypowe komórki płaskonabłonkowe lub gruczołowe o nieokreślonym znaczeniu, zmiany śródnabłonkowe małego lub dużego stopnia i rak płaskonabłonkowy lub gruczołowy . Należy podkreślić, że klasyfikacja Bethesda przyczyniła się do znaczącego zmniejszenia odsetka wyników fałszywie ujemnych, ale nie wyeliminowała ich całkowicie. Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. Co to jest cytologia? Cytologia należy do podstawowych badań wykonywanych podczas rutynowej wizyty u ginekologa. Polega na pobraniu przez specjalistę komórek z tarczy oraz kanału szyjki macicy (komórki endocerwikalne). Następnie wykonywany jest rozmaz na szkiełku podstawowym i utrwalenie 96% roztworem etanolu. Lekarz może również umieścić materiał w pojemniku z płynnym podłożem – wtedy mamy do czynienia z cytologią płynną. Właściwym przyrządem do wykonania badania jest szczoteczka dokanałowa, przeznaczona wybiórczo do cytologii. Prawidłowo zabezpieczony wymaz transportowany jest do ośrodka posiadającego akredytacje do oceny cytologii ginekologicznej pod mikroskopem, dysponującym właściwym sprzętem oraz przede wszystkim wykwalifikowanym personelem. Po 3-4 dniach patomorfolog wystawia dokument z wynikiem badania. Cytologia jest niezwykle ważnym badaniem dla każdej kobiety. Wysoka swoistość (94%) i czułość (70%) tej metody przesiewowej mają ogromne znaczenie również dla całej populacji. Cytologia może uratować życie. Po „wyłapaniu” chorej z grupy ryzyka i wdrożeniu leczenia, istotnie zmniejsza się rozprzestrzenianie wirusa HPV, za czym idzie mniejsza zachorowalność na raka szyjki macicy. Od czasu wprowadzenia programu powszechnej profilaktyki opartej na przesiewowym badaniu, odsetek śmiertelności na skalę globalną zmniejszył się o 70%. Cytologia szyjki macicy – wskazania. Kto i kiedy powinien wykonywać cytologię? Wskazanie do badania cytologicznego posiada każda dorosła kobieta. Zaleca się, aby badanie było po raz pierwszy wykonane najpóźniej w 21. roku życia, nawet jeśli pacjentka nigdy nie współżyła (inne dane mówią o wieku 25 lat u dziewicy). Wymaz należy także pobrać u każdej pacjentki aktywnej płciowo nie później niż 3 lata od rozpoczęcia współżycia, przy występujących infekcjach rekomendacje ulegają zmianie na korzyść częstszych wizyt w gabinecie. Aby badanie miało wartość diagnostyczną należy je powtarzać minimum raz na 3 lata, gdy wcześniejsze wyniki nie odbiegały od normy. Wytyczne stworzone dla Pań z grupy zwiększonego ryzyka zobowiązują do wykonania badania co 12 miesięcy, w wyjątkowych sytuacjach co 6. Dotyczy to nosicielek HIV, przetrwałego zakażenia onkogennym wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) inicjującym proces kancerogenezy [16/18/31/33/35/39/45/46/51/52/56/58], po leczeniu neoplazji (CIN) lub raka szyjki macicy, stosujących wieloletnią immunosupresję oraz pacjentki, które otrzymały nieprawidłowy wynik z poprzedniej cytologii. Pacjentki po 65. roku życia powinny konsultować z ginekologiem, czy jeszcze wymagają testów cytologicznych. Polecane dla Ciebie Specyfika:Bez parabenów,Dla alergików,Bez substancji zapachowych,Bez SLS,Produkt naturalny zł probiotyki, globulki, kapsułki, upławy, odbudowa flory bakteryjnej, stan zapalny zł żel, podrażnienie, suchość zł hioscyna, paracetamol, tabletka, ból, kolka, miesiączka zł Cytologia – jak się przygotować do badania? Jak przebiega pobranie materiału do badania cytologicznego? Na badanie nie należy zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego. Prawidłowe przygotowanie umożliwia uzyskanie wiarygodnego wyniku. Towarzystwo ginekologiczne zaleca: niestosowanie irygacji pochwy w ciągu 24 godzin przed badaniem, nieodbywanie stosunków płciowych w ciągu 24 godzin przed badaniem, niepodawanie leków dopochwowych w ciągu tygodnia przed badaniem, wykonanie badania nie wcześniej niż 4 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed rozpoczęciem miesiączki, od ostatniego badania ginekologicznego/USG dopochwowego powinien upłynąć co najmniej 1 dzień, materiał jest pobierany pod kontrolą wzroku – po wziernikowaniu. Badanie jest bezpieczne i bezbolesne. Ginekolog delikatnie zeskrobuje szczoteczką próbkę komórek. Zdecydowanie korzyści badania przewyższają potencjalne skutki uboczne do których należy minimalny dyskomfort podczas wziernikowania lub krótkotrwałe plamienie po cytologii. Cytologia – wyniki Obecnie stosuje się dwa sposoby interpretacji wyników badań cytologicznych, są to skala Papanicolau oraz system Bethesda. Skala Papanicolau Pięciostopniowa skala Papanicolau, to system oceny, w którym istnieje pięć grup wyników badania cytologicznego: Grupa I: rozmaz zawiera prawidłowe komórki nabłonka płaskiego z ewentualnymi nielicznymi leukocytami. Grupa II: dodatkowo komórki pochodzące z głębszych warstw nabłonka oraz komórki gruczołowe i liczniejsze leukocyty. Grupa III A: sugeruje zmiany związane z nasilonym stanem zapalnym oraz komórki dysplastyczne. Grupa III B: komórki dysplastyczne sygnalizujące istnienie neoplazji śródnabłonkowej. Grupa VI: prawdopodobnie rak przedinwazyjny, obecne komórki atypowe. Grupa V: wysokie ryzyko istnienia nowotworu z powodu występowania dużej liczny komórek atypowych. Ocena cytologiczna wg systemu Bethesda Terminologia stosowana w ocenie preparatów cytologicznych według systemu Bethesda (TBS): NILM – brak obecności neoplazji śródnabłonkowej lub zmian nowotworowych. Nieprawidłowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego (ASC): ASC-US – atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego o nieokreślonym znaczeniu. ASC-H – atypowe komórki nabłonki wielowarstwowego płaskiego, nie można wykluczyć zmiany śródnabłonkowej wysokiego stopnia. LSIL – zmiana śródnabłonkowa niskiego stopnia. HSIL – zmiana śródnabłonkowa wysokiego stopnia. Nieprawidłowe komórki nabłonka gruczołowego: ASC – atypowe komórki nabłonka gruczołowego szyjki lub trzonu macicy bądź inne gruczołowe, AIS – rak gruczołowy in situ. Najczęściej w Polsce stosuje się ocenę wymazów wg Papanicolau, jeśli wynik znajduje się w grupie III bądź wyższej, dopisywana jest skala Bethesda. Skala Bethesda opisuje dokładniej zmiany w kierunku raka szyjki macicy i powoli wypiera skalę Papanicolau w diagnostyce, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje opis badania według klasyfikacji Bethesda jako precyzyjniejszy sposób komunikacji między diagnostą a lekarzem. Nieprawidłowy wynik cytologii – o czym może świadczyć? Choć samo wykonanie badania jest szybkie, transport materiału oraz system przesyłania wyniku cytologii wydłuża czas oczekiwania na informację zwrotną do 3 tygodni. Gdy poprzednie wyniki były niepokojące, a pacjentce zależy na podsumowaniu stanu zdrowia na cito, zaleca się wizytę w kompleksowym ośrodku z zespołem patomorfologów w tej samej lokalizacji. Cytologia w ciąży U ciężarnych panel badań uwzględnia cytologię w pierwszym trymestrze. Sugeruje się zrealizowanie wymazu około 10 tygodnia ciąży. Bezpieczna jest wykonanie badania do 24 tygodnia ciąży. Wzrost dziecka w łonie mamy modyfikuje szyjkę macicy, w związku z czym dyskomfort badania u kobiet ciężarnych wzrasta. Po porodzie przed wykonaniem cytologii należy odczekać okres połogu w celu fizjologicznego oczyszczenia kanału rodnego kobiety i uzyskania klarownych wyników. Ile kosztuje badanie cytologiczne? Kiedy jest refundowane przez NFZ? Koszt badania cytologicznego wykonywanego prywatnie oscyluje w granicach 55 złotych, do tego zazwyczaj należy doliczyć cenę wizyty u specjalisty. Program NFZ przewiduje badanie bezpłatne i adresowany jest do kobiet w wieku 25-59 lat, które nie miały cytologii w ciągu ostatnich 3 lat lub do pań obciążonych czynnikami ryzyka (zakażonych wirusem HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne, zakażonych HPV – typem wysokiego ryzyka), które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich 12 miesięcy. W Polsce pacjentki badają się za rzadko. Wykrycie neoplazji diagnozowane jest w wysokim stadium, co znacząco obniża rokowanie. Całkowite wyleczenie, z zachowaniem narządu rodnego a nawet zaoszczędzeniem płodności kobiety jest możliwe, gdy pacjentka zgłasza się do ginekologa regularnie. Ponadto podczas wizyty wykonywane jest badanie ginekologiczne, co zwiększa szanse na zauważenie innych patologii, takich jak nadżerki, grzybice, kłykciny czy zapalenia gruczołów Bartholina. Twoje sugestie Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym. Zgłoś uwagi Polecane artykuły Kortyzol - norma, badanie, objawy podwyższonego i obniżonego kortyzolu Kortyzol (hydrokortyzon) jest naturalnym hormonem steroidowym produkowanym w organizmie przez korę nadnerczy. Nazywany jest hormonem stresu. Wywiera bardzo duży wpływ na metabolizm, w tym na stężenie glukozy we krwi, w reakcji na stres podnosząc jej poziom. Stężenie kortyzolu jest zależne od pory dnia – w godzinach porannych jest najwyższe, a w godzinach wieczornych najniższe. Tę zależność należy wziąć pod uwagę podczas interpretacji wyników badania. Czy można zbadać poziom stresu, wykonując oznaczenie poziomu kortyzolu? Odpowiedź w artykule. Wymaz z gardła – ile kosztuje badanie i gdzie można je wykonać? Wielokrotnie każdy z nas cierpiał z powodu bólu gardła czy chrypki. Są to najczęściej występujące choroby gardła. Czasem zdarza się jednak, że infekcje gardła dopadają nas zbyt często oraz ciągle nawracają pomimo stosowania właściwego leczenia. Co można zrobić w takiej sytuacji? Wtedy można zdecydować się na wykonanie wymazu z gardła, który może pomoc naszemu lekarzowi prowadzącemu w postawieniu właściwej diagnozy i ułatwi też włączenie najlepszego dla nas leczenia. Test ureazowy na Helicobacter pylori – na czym polega i kiedy się go wykonuje? Helicobacter pylori to bakteria odpowiedzialna za występowanie choroby wrzodowej czy nowotworów żołądka. Do jej wykrycia stosuje się test ureazowy, który wykonywany jest podczas gastroskopii. Na czym polega to badanie i jak się do niego przygotować? Jakie są wskazania do przeprowadzenia testu ureazowego? APTT – czas kaolinowo-kefalinowy, normy i wskazania. Kiedy należy wykonać badanie? APTT to jeden z parametrów krwi, którego oznaczenie jest bardzo istotne, kiedy należy zbadać stopień krzepliwości krwi pacjenta, u którego planowana jest operacja chirurgiczna lub leczonego z powodu chorób natury zakrzepowo-zatorowej. Niezwykle istotnym czynnikiem wpływającym na czas częściowej tromboplastyny po aktywacji mogą być choroby wątroby lub zaburzenia ilość witaminy K w organizmie. Jak wygląda badanie APTT, czy jest refundowane i jak się do niego przygotować? Sód (Na) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiponatremia, hipernatremia Badanie stężenia sodu (Na) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu sodu jest bardzo istotne. Wszelkie nieprawidłowości w stężeniu tego elektrolitu mogą być bardzo groźne dla zdrowia, szczególnie osób, u których zdiagnozowano choroby kardiologiczne, jak chociażby nadciśnienie tętnicze lub nefrologiczne, jak niewydolność nerek. Jak wygląda badanie, czy jest refundowane, ile kosztuje i jakie są normy dla kobiet, mężczyzn i dzieci? Odpowiadamy w niniejszym artykule. CBCT (tomografia stożkowa) – przebieg badania, wskazania, wady i zalety CBCT (tomografia wiązki stożkowej) jest badaniem płatnym i wykonywanym na podstawie skierowania lekarskiego. Wykorzystywane jest najczęściej podczas leczenia stomatologicznego lub laryngologicznego. Pozwala na zobrazowanie zmian, które są niewidoczne na klasycznym prześwietleniu struktur zębowych. Ile kosztuje badanie tomografii stożkowej, jak wygląda CBCT i jakie są wskazania do prześwietlenia z wykorzystaniem tej metody? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. Wysoki poziom prolaktyny (hiperprolaktynemia) w wyniku badania krwi Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan. Holotranskobalamina – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12 Istnieje pula badań, które regularnie powinien wykonać każdy weganin lub wegetarianin, a także osoby, które mają wszelkie objawy niedokrwistości lub zauważają u siebie niedobory witaminy B12, do których należy, chociażby mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn lub zaburzenia snu. Postawienie diagnozy dotyczącej groźnego niedoboru wit. B12 jest możliwe już na jego wczesnym etapie, dzięki wykonaniu oznaczenia poziomu holoTC, czyli holotranskobalaminy. Jak się przygotować do badania poziomu holoTC, czy trzeba być na czczo i jakie są objawy obniżonego poziomu witaminy B12? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. fot. Adobe Stock, Iryna Spis treści: Cytologia - co to za badanie? Cytologia - kiedy zrobić badanie? Jak przygotować się do cytologii? Jak wygląda badanie cytologiczne? Ile czeka się na wynik cytologii? Cytologia u dziewicy Cytologia - wyniki Nieprawidłowy wynik cytologii Nieprawidłowy wynik cytologii - postępowanie HPV w cytologii Stan zapalny w cytologii Nadżerka a cytologia Cytologia w ciąży Cytologia - cena Cytologia - co to za badanie? Badanie cytologiczne jest to podstawowe profilaktyczne badanie ginekologiczne w prewencji i diagnozowaniu raka szyjki macicy polegające na pobraniu komórek z części pochwowej szyjki macicy do badań mikroskopowych. Dzięki cytologii zmiany wykrywane są na tyle wcześnie, że istnieją duże szanse na wyleczenie nowotworu. Cytologia pozawala zapobiec nawet 80% przypadków raka szyjki macicy. Cytologia jest także stosowana w rozpoznawaniu zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), który uważany jest za przyczynę rozwoju raka szyjki macicy. Cytologia wykrywa też nieprawidłowe komórki, z których w przyszłości może rozwinąć się nowotwór złośliwy narządów rodnych. Przeczytaj więcej: Dysplazja szyjki macicy Badanie cytologiczne dostarcza informacji o florze mikrobiologicznej pochwy oraz wykrywa infekcje i stany zapalne w obrębie szyjki macicy lub komórki endometrium (przeczytaj: endometrioza). Pobrane podczas cytologii komórki z nabłonka pochwy mogą także posłużyć do określenia stanu hormonalnego organizmu. Za pomocą cytologii hormonalnej możemy określić czynność hormonów płciowych. Nie jest to metoda zbyt dokładna, ale możliwa do wykonania w każdym gabinecie ginekologicznym. Na jej podstawie można ocenić wystąpienie owulacji, cyklu płciowego, działania hormonów w ciąży czy też efekty leczenia. Cytologia to badanie bezpieczne i bezbolesne. Nazywane jest inaczej wymazem lub rozmazem z szyjki macicy, rozmazem szyjkowym lub testem Pap. Cytologia - kiedy zrobić badanie? Badanie cytologiczne powinna wykonywać co 3 lata każda kobieta, która ukończyła 21 lat (lub wcześniej, jeśli współżycie rozpoczęło się w bardzo młodym wieku). Taka częstotliwość jest wskazana, gdy kobieta ma prawidłowe wyniki oraz nie występują u niej czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy. Niektóre osoby powinny badać się częściej. Co roku cytologię powinny wykonywać kobiety: zakażone HIV, przyjmujące leki immunosupresyjne, zakażone HPV typem wysokiego ryzyka (przede wszystkim typami 16 i 18), leczone w przeszłości z powodu śródnabłonkowej neoplazji szyjki macicy (CIN 2, CIN 3) lub raka szyjki macicy. Jak przygotować się do cytologii? Na cytologię najlepiej zgłosić się nie wcześniej niż 4 dni po ostatnim dniu miesiączki lub nie później niż 4 dni przed miesiączką. Testu nie wykonuje się w trakcie okresu. Lekarze zwykle zalecają wykonanie badania w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego. Oto, jak przygotować się do cytologii: 4 dni przed badaniem nie stosuj żadnych preparatów dopochwowych (np. globulek), 3-4 dni przed badaniem nie używaj tamponów, kilka dni przed nie rób irygacji pochwy, 2 dni przed unikaj długich kąpieli, dobę przed badaniem powstrzymaj się od stosunków płciowych. Jak wygląda badanie cytologiczne? Badanie cytologiczne wykonuje się na fotelu ginekologicznym podczas rutynowej wizyty lekarskiej u ginekologa. Lekarz powinien pobrać wymaz cytologiczny zanim wykona badanie ginekologiczne lub USG dopochwowe. Za pomocą wziernika i szpatułki lub szczoteczki lekarz pobiera komórki pokrywające szyjkę macicy. Następnie rozprowadza się je na szkiełku mikroskopowym, utrwala roztworem alkoholu etylowego lub gotowym utrwalaczem cytologicznym i barwi. Następnie materiał trafia do oceny pod mikroskopem przez diagnostę laboratoryjnego. Bardziej nowoczesną metodą jest cytologia płynna polegająca na pobraniu wymazu na podłoże płynne (ang. liquid base cytology, LBC). Sposób pobrania materiału do badania jest taki sam jak powyżej, ale szczoteczkę umieszcza się w pojemniku z płynem utrwalającym i intensywnie płucze. Następnie komórki nabłonka płaskiego i gruczołowego zostają odwirowane i oddzielone od innych elementów. Uzyskany materiał komórkowy rozprowadza się na szkiełku i barwi. Cytologia płynna pozwala uzyskać znacznie czytelniejszy obraz niż badanie wykonane techniką klasyczną. Aktualnie stosuje się również skanery, które "odsiewają" prawidłowe wyniki cytologii. Pozostałe dodatnie rozmazy, które zawierają podejrzane komórki, są oceniane przez specjalistę cytodiagnostyki. Ile czeka się na wynik cytologii? Na wynik cytologii trzeba poczekać w zależności od laboratorium od 2 do 3 tygodni. Jeśli jednak całe badanie cytologiczne (łącznie z oceną mikroskopową) jest wykonywane w danej placówce, wówczas czas oczekiwania może być krótszy: od 3 do 7 dni. Cytologia u dziewicy. Kiedy wykonać pierwszą cytologię? Bycie dziewicą nie wyklucza wykonania cytologii. Kobieta, która nie współżyła i ukończyła 25 lat, również powinna regularnie wykonywać badanie cytologiczne. Chociaż należy dodać, że ryzyko zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego HPV oraz rozwoju raka szyjki macicy u dziewicy jest znacznie mniejsze niż u osób aktywnych seksualnie. Aby badanie było komfortowe, lekarz może użyć specjalnego wziernika przeznaczonego dla kobiet, które wcześniej nie współżyły. Zasady przygotowania do badania są zbliżone do tych, które dotyczą pozostałych kobiet. Przeczytaj też: Pierwsza wizyta u ginekologa Cytologia - wyniki Główną skalą wykorzystywaną do oceny wymazu w cytologii jest system Bethesda (TBS). Przeczytasz więcej: Jak interpretować wyniki cytologii? Stopnie w skali Bethesda. Rzadziej, ale nadal używaną skalą w cytologii jest skala Papanicolau. Do uzyskania miarodajnego wyniku cytologii materiał musi spełniać określone warunki. Nie zawsze nadaje się do zbadania. Przykładowo liczba komórek, która umożliwia uzyskanie wyniku badania cytologicznego, musi sięgać 10-12 tys. W przypadku płynnej cytologii wystarczy 5 tys. komórek. Z wynikiem badania cytologicznego należy zgłosić się do ginekologa, ponieważ tylko lekarz może dokonać interpretacji wyników i zaproponować dalsze postępowanie, jeśli jest taka potrzeba. Nieprawidłowy wynik cytologii Nieprawidłowy wynik cytologii może oznaczać stany zapalne, podejrzenie zakażenia HPV, zmiany przedrakowe lub rakowe. Stany przedrakowe w szyjce macicy określa się jako zmiany śródnabłonkowe lub śródnabłonkową neoplazję szyjki macicy (w skórcie: CIN). Zmiany tego typu mogą ulegać przemianom – mogą zanikać, rozwijać się lub pozostawać w niezmienionej postaci. W zależności od używanej w laboratorium klasyfikacji (TBS lub Papanicolau) stosuje się odmienne oznaczenia dla nieprawidłowych komórek szyjki macicy. Klasyfikacja Bethesda (TBS) Gdy w cytologii według skali Bethesda (TBS) nie pojawiają się zmiany przedrakowe lub rakowe, to na wyniku badania powinien być widoczny skrót NILM albo FI. Oznacza on "brak zmian cytoonkologicznych". Nieprawidłowy wynik cytologii w klasyfikacji Bethesda może być oznaczony następującymi skrótami: ASC-US – atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego o nieokreślonym znaczeniu (najczęściej świadczą o przewlekłym stanie zapalnym), ASC-H – nieprawidłowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego, nie można wykluczyć zmian śródpłaskonabłonkowych wysokiego stopnia, LSIL – zmiana śródnabłonkowa niskiego stopnia (określana również jako CIN I; najczęściej świadczy o infekcji HPV), HSIL – zmiana śródpłaskonabłonkowa wysokiego stopnia (jest to dysplazja w nabłonku wielowarstwowym płaskim oznaczana jako CIS, CIN II i CIN III). Klasyfikacja Papanicolaou W zależności od cech komórek ocenianych w rozmazie, zalicza się je w niektórych laboratoriach do pięciu grup cytologicznych. Nieprawidłowy wynik cytologii w klasyfikacji Papanicolaou to 3, 4 i 5 grupa. Grupa 1 - mówi o prawidłowym stanie komórek nabłonka, niewielkiej liczbie krwinek białych zależnej od fazy cyklu. Taki wynik pozwala na rutynowe przeprowadzenie kolejnego badania za 3 lata. Grupa 2 - daje nam informacje o stanach zapalnych i zmianach wstecznych (zanikowych - u starszych kobiet). Liczba krwinek białych jest duża. Taki obraz uznaje się za niepodejrzany, ale wymaga kontroli po zakończeniu leczenia przeciwzapalnego (zobacz więcej, co oznacza grupa druga w cytologii). Grupa 3 - to wynik dodatni. W rozmazie stwierdza się komórki dysplastyczne (nieprawidłowe). Taki wynik wymaga kontrolnego badania w krótkim czasie. Gdy zmiany się utrzymują, należy pobrać celowane wycinki tarczy części pochwowej. Do tej grupy zalicza się także ciężkie zmiany zapalne, zakażenia wirusowe. Grupa 4 - w rozmazie znajdują się pojedyncze komórki atypowe, różniące się znacznie od pozostałych, które jednocześnie sugerują zmianę złośliwą, ograniczoną do nabłonka. Grupa 5 - świadczy o zaawansowanej zmianie inwazyjnej. Stwierdzamy liczne zmiany atypowe. Nie można jednak na tej podstawie ustalić rozpoznania raka, a jedynie możliwość jego wystąpienia. Grupa 4 i 5 wymaga natychmiastowej dalszej diagnostyki. Nieprawidłowy wynik cytologii - dalsze postępowanie W przypadku uzyskania złego wyniku badania cytologicznego, zaleca się różne ścieżki postępowania. Nie zawsze wymagane są badania inwazyjne czy zabiegi chirurgiczne. Gdy cytologia ujawni stan zapalny (ASC-US), często nie stosuje się żadnego leczenia, a jedynie zaleca wizyty kontrolne. Następną cytologię należy wykonać za 4-6 miesięcy. Może też być konieczna dokładniejsza diagnostyka, jeśli wyniki badania nie poprawią się. Wówczas przeprowadza się kolposkopię, czyli badanie wziernikowe z kolposkopem (urządzenie umożliwiające wielokrotne zbliżenie badanych obszarów). Dla zmian przedrakowych (LSIL, HSIL) i rakowych wskazane jest w każdym przypadku wykonanie kolposkopii i pobranie materiału do badania (biopsja). HPV w cytologii Na kontakt z wirusem HPV, powodującym groźnego raka szyjki macicy, są narażone wszystkie kobiety, które rozpoczęły współżycie. Cytologia nie wskaże wprawdzie obecności samego wirusa, ale wykryje nieprawidłowości w komórkach nabłonka, które mogą świadczyć o zakażeniu. Na zakażenie HPV w skali Bethesda wskazują zmiany śródnabłonkowe małego stopnia (LSIL) lub dysplazja małego stopnia CIN I. U zakażonych w badaniu wykrywa się również nieprawidłowe komórki, np. koilocyty. Wiarygodniejszym testem niż cytologia w kierunku HPV jest test DNA HPV. Dlatego wielu lekarzy zaleca wykonywanie obu tych badań. Stan zapalny w cytologii Wynik ujemny cytologii pod względem obecności zmian przedrakowych lub złośliwych nie oznacza jeszcze, że wszystko jest w porządku. Cytologia może wskazywać na nieprawidłowości w postaci stanu zapalnego. Świadczą o tym oznaczenia: ASC-US albo grupa 3 cytologiczna. Stan zapalny wykryty w cytologii może być spowodowany różnymi czynnikami, np.: działaniem drobnoustrojów (grzybów, wirusów, bakterii lub pierwotniaków), zmianami hormonalnymi związanymi z połogiem lub przekwitaniem, działaniem leków. Przeważnie stan zapalny w obrębie szyjki macicy nie jest groźny i jeśli jest niewielki, nie wymaga leczenia. Ewentualnie stosuje się globulki dopochwowe o działaniu przeciwzapalnym. Jeśli wynik cytologii wskazuje na rozległy stan zapalny lub kobieta skarży się na dolegliwości z tego powodu, konieczna jest dalsza diagnostyka (np. badanie bakteriologiczne lub molekularne), aby określić przyczynę problemu. W przypadku stanu zapalnego w badaniu cytologicznym mogą być widoczne nasilone złuszczanie nabłonków, zmiany w budowie komórek, limfocyty, granulocyty wielojądrowe, komórki plazmatyczne, monocyty i histiocyty. Nadżerka a cytologia Nadżerka polega na przemieszczeniu się komórek gruczołowych z wnętrza szyjki macicy na jej zewnętrzną (pochwową) część. Komórki gruczołowe są czerwone i kiedy znajdą się w pobliżu komórek nabłonka płaskiego typowych dla tej części szyjki macicy, wówczas są zauważone przez ginekologa podczas rutynowego badania ginekologicznego. Jednak w związku z tym, że nadżerka może swoimi objawami przypominać raka szyjki macicy, lekarz przeprowadza badanie cytologiczne, by ocenić dokładnie komórki nabłonka szyjki macicy. Wynik cytologii zadecyduje o dalszym postępowaniu. Jeśli nie wykazano w nim nieprawidłowości, a nadżerka jest nieuciążliwa, wtedy wystarczy obserwacja zmian i wizyty kontrolne u ginekologa. Jeżeli cytologia wykazała stan zapalny, to kobieta powinna stosować globulki dopochwowe o działaniu przeciwzapalnym, a po leczeniu powtórzyć badanie. Jeśli w cytologii ujawniły się podejrzane komórki, powinna być przeprowadzona dalsza diagnostyka. Cytologia w ciąży Ciąża jest wskazaniem do wykonania badania cytologicznego. Podczas ciąży badanie należy wykonać na pierwszej wizycie u ginekologa, czyli najpóźniej w 10. tygodniu ciąży, jeśli badanie nie było przeprowadzone przez 6 miesięcy wcześniej. Jeśli cytologia nie została pobrana na pierwszej wizycie, powinno to nastąpić na innej wizycie, jednak przed 37. tygodniem ciąży. Cytologia - cena Wszystkie kobiety, które mają między 25 a 59 lat, mogą wykonać cytologię bezpłatnie w ramach "Programu profilaktyki raka szyjki macicy". Badanie cytologicznie można również wykonać odpłatnie w gabinecie ginekologicznym, wówczas cena wynosi ok. 50 zł. Źródła: Z. Słomko (red.), Ginekologia. TOM 1 i 2, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Program profilaktyki raka szyjki macicy (cytologia), Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, S. Baka i inni, Inflammation on the Cervical Papanicolaou Smear: Evidence for Infection in Asymptomatic Women?, doi: smear, Mayo Clinic, Czytaj także:Szczepionka HPV – kiedy szczepić, przeciwwskazania, działania niepożądaneRak jajnika – jak się wykrywa i leczy ten nowotwór złośliwy? Szanse i rokowaniaWZW B. Co trzeba wiedzieć o wirusowym zapaleniu wątroby typu B? Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem! Fot. toeytoey2530 / Getty Images Metaplazja komórek oznacza, że mają nietypową dla danej lokalizacji strukturę i funkcję. Atypia jest pojęciem używanym wówczas, gdy w strukturze komórek stwierdza się oznaki złośliwości. Badania cytologiczne i stan kliniczny pacjenta pozwalają określić, czy wymagana jest interwencja chirurgiczna. Metaplazja i atypia to określenia, które często spotyka się w wynikach badań cytologicznych (czyli badaniach budowy i niektórych parametrów biochemicznych komórek organizmu). Oznaczają one, że struktura pobranego materiału nie odpowiada miejscu, z którego został on pobrany albo że budowa komórki jest nieprawidłowa. Komórki metaplastyczne Komórki metaplastyczne pojawiają się, gdy wskutek działania czynników zewnętrznych lub wewnętrznych w określonym miejscu (zwykle w obrębie nabłonka) zaburzona zostaje struktura tkanki i proces rozwojowy komórek. Najczęściej przekształcają się one z jednego typu w inny, podobny. Dzieje się tak na przykład w szyjce macicy, gdzie normalnie obserwowany nabłonek gruczołowy cylindryczny przekształca się w nabłonek wielowarstwowy płaski. Podobnie dzieje się też choćby w pęcherzu moczowym, gdzie nabłonek przejściowy przekształca się w płaski. Jest to tak zwana metaplazja płaskonabłonkowa. Charakterystyczną cechą komórek metaplastycznych jest to, że powstają w procesie podziału komórek typowych dla danej lokalizacji i ulegają przemianie w trakcie swego rozwoju. Nie posiadają one zdolności do namnażania się w tej zmienionej formie, ponieważ ich materiał genetyczny nie pozwala na przekazanie zmodyfikowanej informacji komórkom potomnym. Do takiej przemiany jednego typu wysoko zróżnicowanych komórek w drugi dochodzi zwykle pod wpływem czynników działających na komórkę z zewnątrz. Najczęściej powodem są przewlekłe stany zapalne, infekcje (wirusowe lub bakteryjne) lub mechaniczne drażnienie nabłonka, np. przez kamień moczowy. Jeśli czynnik drażniący zostanie wyeliminowany, nabłonek zwykle wraca po jakimś czasie do prawidłowej postaci. Kolejne pokolenia komórek nie ulegają metaplazji, a starsze, zmienione, z czasem obumierają i złuszczają się. Zobacz także: Budowa komórki eukariotycznej i prokariotycznej. Funkcje komórek Komórki atypowe Komórki atypowe to takie, które w badaniu cytologicznym wykazują nieprawidłowe cechy budowy. Świadczą one o tym, że w materiale genetycznym komórek i ich tempie metabolizmu zaszły jakieś istotne zmiany. Komórki atypowe posiadają co najmniej jedną cechę z poniższej listy: nadmierne powiększenie jądra komórkowego, znaczne zróżnicowanie wielkości komórek z tej samej tkanki, zwiększona liczba jąder komórkowych, intensywniejsze wybarwianie się komórek w związku ze zwiększoną ilością znajdującego się w nich DNA, intensywniejsze niż normalnie podziały komórkowe. Oznacza to, że komórki „wymknęły się” z normalnego mechanizmu kontroli ich namnażania i zaczynają robić to w sposób dowolny. Jeśli (w pewnym uproszczeniu) mechanizm ten nie ma żadnych ograniczeń, a komórki, mimo zakłóconego, nietypowego mechanizmu rozwoju, nie mają tendencji do obumierania, można mówić o złośliwej transformacji nowotworowej. Zaczynają się one namnażać w sposób niekontrolowany, przybywa ich w szybkim tempie i (dzięki swym nietypowym cechom) z czasem zaczynają penetrować okoliczne tkanki lub przemieszczać się z prądem krwi. Jest to mechanizm, który prowadzi do naciekania okolicznych narządów przez nowotwory złośliwe oraz do powstawania odległych przerzutów. Należy jednak podkreślić, że nie każda komórka atypowa jest komórką nowotworową. Metaplazja i atypia – diagnozowanie Podstawową metodą badania w kierunku metaplazji lub zmian atypowych (które mogą niekiedy oznaczać obecność nowotworu złośliwego) jest badanie cytologiczne. Materiał pobiera się w trakcie klinicznych badań diagnostycznych, na przykład gastrofiberoskopii, wziernikowania pochwy, pęcherza moczowego czy oskrzeli. Zeskrobany lub pobrany szczoteczką materiał kieruje się do pracowni histologicznej, gdzie po odpowiednim przygotowaniu (np. wybarwieniu) oglądany jest pod mikroskopem. Jak prawidłowo wykonać cytologię? Zobaczcie na filmie: Zobacz film: Prawidłowe wykonanie cytologii. Źródło: Co nas truje Cytolog określa rodzaj i stopień zniekształcenia komórek. Jest też w stanie stwierdzić, czy np. w preparacie występują pojedyncze czy liczne komórki metaplastyczne. Wstępna decyzja co do dalszego postępowania należy więc do cytologa. Wynik badania musi być jednak oceniony przez lekarza prowadzącego w kontekście stanu klinicznego pacjenta. Sytuacja jest prosta, jeśli badanie cytologiczne jednoznacznie wskazuje na złośliwość transformacji komórek. Jednak metaplazja czy niewielka atypia mogą wymagać podjęcia ostatecznej decyzji, czy zmiany można nadal obserwować, lecząc chorobę podstawową (np. przewlekłe zapalenie) czy też należy je usunąć. Decyzja nie jest w niektórych przypadkach łatwa, ponieważ niektóre metaplazje lub atypię uważa się za stany przedrakowe. Dlatego niezbędne jest poddawanie się regularnej kontroli lekarskiej, szczególnie w sytuacji, gdy wyniki badań cytologicznych nie są stuprocentowo prawidłowe. Polecamy: Badanie ANA – czym jest? O czym świadczy uzyskany wynik? W wi?kszo?ci rozmazów , do?wiadczony cytotechnik lub patolog mo?e z du?ym stopniem pewno?ci odró?ni? komórki prawid?owe od nowotworowych i zaklasyfikowa? rozmaz jako LSIL lub HSIL wed?ug Systemu Bethesda. Jednakowo? w ma?ym odsetku przypadków mog? by? uzasadnione w?tpliwo?ci co do rozpoznania. Zgodnie z Systemem Bethesda takie rozmazy kwalifikuje si? jako ASCUS. Alternatywnie wg terminologii ekwiwalentnej okre?la si? takie rozmazy jako:"Atypia komórek nab?onka wielowarstwowego p?askiego nie koniecznie nowotworowa" lub "Graniczne zmiany j?drowe nie osiagajace poziomu neoplazji" Istniej? dwie sytuacje, do których odnosi si? kategoria ASCUS: w zwi?zku ze zmianami spowodowanymi przez HPV (atypia koilocytowa) rozmazy, w których rzeczywi?cie nie mo?na odró?ni? zmian ?agodnych, reaktywnych lub zwyrodnieniowych od LSIL, HSIL lub raka inwazyjnego. Z obserwacji kobiet z rozpoznaniem ASCUS za pomoc? kolposkopii, biopsji lub powtarzanej cytologii wynika, ?e jest to heterogenna grupa. W 50-60% przypadków nie stwierdza sie ?adnych istotnych zmian. W 20% przypadków rozpoznano CIN2 lubCIN3. Wynika z tego, ?e kobiety z rozpoznaniem ASCUS powinny by? dok?adnie obserwowane. ASCUS i infekcja HPV: Koilocyty i komórki dyskeratotyczne wyst?puj?ce w zwi?zku z infekcj? HPV prawie zawsze wykazuj? zmiany j?drowe typu ASCUS lub CIN1 (LSIL). Mo?na spotka? koilocyty, które maj? takie nieprawid?owe j?dra, ?e odpowiadaj? rozpoznaniu CIN2/3 (HSIL). Rozmazy zawieraj?ce komórki nab?onka wielowarstwowego p?askiego z morfologicznymi cechami infekcji HPV nale?y klasyfikowa? wg najbardziej nieprawid?owych zmian j?drowych. Cechy charakterystyczne ASCUS widoczne s? w tym zgrupowaniu komórek. Atypowe komórki zazwyczaj maj? wielko?? komórek warstwy po?redniej lub powierzchownej. Gniazdo komórek.?? Wskaznik n/c jest nieznacznie podwy?szony, j?dra wykazuj? nieznaczn? hiperchromazj? i anizonukleoz?. Kilka atypowych komórek nab?onka wielowarstwowego p?askiego w prawid?owym poza tym rozmazie. Komórki wykazuj? nieznaczne zró?nicowanie wielko?ci i kszta?tu i niewielk? hiperchromazj? j?der. Atypowe komórki nab?onka wielowarstwowego p?askiego o nieokre?lonym znaczeniu (ASCUS) zazwyczaj maj? wielko?? komórek warstwy po?redniej lub powierzchownej. Cechy charakterystyczne ASCUS widoczne s? w tej grupie. Wskaznik n/c jest nieznacznie podwy?szony, j?dra wykazuj? nieznaczn? hiperchromazj? i anizonukleoz?, cytoplazma ciemna. Zmiany te mog? odzwierciedla? zmiany zwyrodnieniowe zwi?zane z zapaleniem (liczne neutrofile w tle rozmazu), ale LSIL nie mo?na wykluczy?. Atypowe komórki nab?onka wielowarstwowego p?askiego o nieokre?lonym znaczeniu (ASCUS) nieznacznie ró?ni? si? wielko?ci? i kszta?tem, j?dra wykazuj? niewielk? hiperchromazj?. Pomara?czowa cytoplazma sugeruje, ?e zmiany mog? by? zwi?zane z HPV, ale klasycznych koilocytów nie znaleziono w tym rozmazie. J?dra koilocytów s? prawie zawsze nieco powi?kszone w zwi?zku z obecno?ci? episomalnego DNA HPV. Koilocyty w tym preparacie wykazuj? atypi? j?drow?, co daje w wyniku ASCUS/LSIL.

atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego